آشنایی با 8 جزء اصلی تلویزیون
آبان
آیا تابهحال به این فکر کردهاید که هر یک از اجزای مختلف تلویزیون، چه عملکرد یا وظایفی دارند؟ همانطور که میدانید، تلویزیون یک وسیلهٔ مخابراتی جامع است که در کل جوامع برای منتقلکردن صدا و تصاویر متحرک به کار میرود که تحت عنوان TV شناخته میشود. این وسیله یک رسانهٔ اجتماعی گسترده است که علاوه بر ارائهٔ برنامههای تبلیغاتی، بهعنوان یک منبع سرگرمی، اطلاعات، اخبار و ورزش نیز به کار میرود. امروزه، دستگاه تلویزیون (Television Set) بهعنوان یک ابزار پیشرفته با ترکیب تیونر، نمایشگر، بلندگو و سایر قابلیتها برای دریافت و پخش برنامههای تلویزیونی به کار میرود.
نخستین تلویزیونها در دههٔ ۱۹۸۰ طراحی شدند و پس از جنگ جهانی دوم، با ورود تلویزیونهای لوله پرتوی کاتدی (CRT=Cathode Ray Tube) به بازار، به یک محصول مصرفی محبوب تبدیل شدند. بهواسطه تکنولوژی رنگ در سال ۱۹۵۳، محبوبیت این وسیله جادویی افزایش یافت و در اوایل دههٔ ۲۰۱۰، تلویزیونهای صفحه تخت یا السیدی (LCD=Liquid Crystal Display) با فناوری نمایشگر کریستال مایع و نور پسزمینه الایدی (LED=Light Emitting Diode) جایگزین تلویزیونهای CRT شدند. در ادامه این مقاله، به بررسی کامل اجزای تلویزیون و معرفی آنها خواهیم پرداخت.
اجزای مختلف تلویزیون
فرض کنید تلویزیون سونی x85L را بهعنوان یکی از جدیدترین محصولات سونی، خریداری کردهاید. هنگامی که پنل پشت تلویزیون را برمیدارید، با مجموعهای از قطعات مهم و حیاتی برای عملکرد این دستگاه روبرو میشوید. تلویزیون بهمنظور دریافت، گزینش، رمزگشایی و تبدیل سیگنالها به صوت و تصویر و سپس پخش آنها، از اجزای مختلفی تشکیل شده است. این اجزا در بیشتر تلویزیونها مشترک هستند، بااینحال برخی از سازندگان ممکن است از بردها یا اجزا اضافه برای بهبود عملکرد استفاده کنند. در ادامه به معرفی هر یک از اجزای تلویزیون میپردازیم.
برد اصلی تلویزیون
برد اصلی یا مادربورد، بخش اساسی تلویزیون است که وظیفه مدیریت و کنترل تمامی ورودی و خروجیهای صوتی و تصویری را برعهده دارد. این مادربورد عملکردهای چندگانه دارد که بر پایه اطلاعات و سیگنالهای دریافتی از قسمتهای مختلف تلویزیون عمل میکند. پردازنده CPU و MCU که بر روی مادربورد قرار دارند، با ارسال سیگنالهای مختلف، کنترل عملکرد سیستم را به عهده دارند. همچنین، مادربورد وظیفه پردازش سیگنالهای ورودی از منابع مختلف مانند HDMI، کواکسیال، USB و غیره را بر عهده دارد.
در این مادربورد، سیگنالهای ورودی دریافت شده تبدیل به سیگنال ویدئوی نوع RSDS میشوند و سپس توسط کابل فلت LVDS به برد تیکان ارسال میشوند. بخش آیسیهای صدا که روی این مادربورد قرار دارند، حاوی تقویتکنندههای صدا هستند و به بلندگوها متصل میشوند. همچنین، برد اصلی شامل بخش بزرگ مبدل DC-DC است که وظیفه تبدیل برق دریافتی از برد تغذیه به ولتاژ مناسب برای دیگر بخشها را بر عهده دارد. این بخش کنترل ولتاژهای تیونر، CPU، GPU و RAM را به عهده دارد.
برد تغذیه
برد تغذیه یکی از اجزای حیاتی تلویزیون است که برق را از ورودی شهر بهصورت متناوب AC دریافت میکند و سپس با استفاده از مدارهای مختلف، آن را به ولتاژ مستقیم DC در سطوح مختلف مانند ۵+، ۱۲+ و ۲۴+ ولت تبدیل میکند. طراحی این بخش بهگونهای است که نویز تابشی را به حد معقولی کنترل کرده و خود نیز در برابر نویزهای سایر منابع مقاوم است. برد تغذیه با ویژگیهای حفاظت مختلف مجهز به سطوح مختلف است، زیرا هر گونه خطای در بخش حفاظت میتواند مشکلاتی نظیر افزایش ولتاژ خروجی، خرابی زنجیروار قطعات متعدد، بالارفتن بیش از حد دما، شوک الکتریکی و حتی آتشسوزی ایجاد کند. این برد تغذیه بهصورت مستقل از مادربورد عمل میکند و توسط مادربورد کنترل میشود. برق ابتدا از پریز به برد تغذیه وارد میشود و سپس ولتاژ خروجی 5+ ولت تولیدشده توسط این منبع تغذیه به مادربورد وارد میشود تا عملکرد تلویزیون آغاز شود. سپس مادربورد، که توسط این برد کنترل میشود، تصمیم میگیرد کدام بخش توسط پاور تغذیه شود.
بردهای کنترلکننده
بخشهای کلیدی در تلویزیون وجود دارند که با کمک آنها میتوان تنظیمات را انجام داد. برد کنترلکننده صفحهکلید، یک بخش مهم است که از مجموعهای به نام صفحهکلید تشکیل شده و دارای 7 کلید کاربردی است. این کلیدها به کاربر این امکان را میدهند که تلویزیون را به سادگی کنترل کند. عملیاتی نظیر روشن و خاموش کردن تلویزیون، تعویض کانال و تغییر حجم صدا با استفاده از این کلیدها قابل انجام است.
برد گیرنده از راه دور یکی دیگر از اجزای اصلی تلویزیون است که از چراغ مادونقرمز (Infrared) و یک گیرنده راه دور تشکیل شده است. با استفاده از کنترل از راه دور، کاربر میتواند تلویزیون را بهراحتی خاموش و روشن کند و وضعیت بخشهای مختلف را تنظیم نماید.
برد تیکان
T-CON یا کنترلکننده زمان، که به نام برد کنترل هم شناخته میشود، عمدتاً در تلویزیونهای LCD به کار میرود. این برد تیکان مسئول تولید سیگنالهای زمانبندی افقی، عمودی و بایاس برای سیگنالهای فعال است و به طور ساده وظیفه پردازش ویدئو را بر عهده دارد. عملکرد اصلی این برد این است که سیگنال ویدئویی را به فرمتی تبدیل میکند که پنل LCD بتواند آن را تفسیر و نمایش دهد. درصورتیکه با مشکلاتی مانند تصویر دوتایی، اعوجاج تصویر، نمایش صفحه سفید، خطوط عمودی یا افقی در سرتاسر صفحه روبرو شوید، باید گفت این برد احتمالاً دچار نقص شده است.
برد کنترلکننده پنل السیدی
برد کنترلکننده پنل LCD ، که بهعنوان کارت A/D نیز شناخته میشود، وظایف اصلی کنترل تمام عملکردهای پنل LCD را بر عهده دارد. این برد به ورودیهای مختلفی از منابع ویدئویی وصل میشود و وظیفهٔ نمایش آن را بر روی صفحهٔ نمایش LCD دارد. صفحات نمایش LCD برای عملکرد بهینه به یک سیستمعامل خاص نیاز دارند و تمامی سیستمهای LCD یکسان نیستند. بنابراین، هر کنترلکننده باید با یک سیستمعامل خاص برای پنل LCD خودسازگار باشد. بهعنوانمثال، پین LVDS بین مدلها و برندهای مختلف LCD متفاوت است. با استفاده از برد کنترل از راه دور، شما میتوانید بهراحتی به تنظیمات این برد دسترسی پیدا کنید و آن را بهصورت دلخواه پیکربندی کنید.
بردهای اضافی در اجزای تلویزیون
برد اینورتر پسزمینه یکی از اجزای حیاتی تلویزیون است که وظیفه تأمین انرژی برای نور پسزمینه صفحهنمایش LCD را بر عهده دارد. این برد، ولتاژ موردنیاز برای نور پسزمینه را از ولتاژ کمتر مادربورد به حد مطلوب برای عملکرد بهینه تلویزیون تبدیل میکند. در عبارت ساده، این برد به پنل LCD امکان میدهد تا با نور پسزمینه خودشکوفا شود.
برد FRC یا کنترلکننده نرخ فریم، یک بخش دیگر از تلویزیون است که برای بهبود عمق رنگ در نمایشگرهای TFT LCD مورداستفاده قرار میگیرد. این برد با افزایش تعداد بیتهای استفاده شده برای تولید رنگ، توانایی نمایش تعداد بسیار بیشتری از سایههای رنگی را افزایش میدهد. بهاینترتیب، تصاویر با رنگهای واقعیتر و زندهتر مشاهده میشوند.
سخن پایانی
در این مقاله سعی بر آن شد تا بررسی کاملی از اجزای تلویزیون داشته باشیم. همانطور که مطالعه کردید، تلویزیون، یک دستگاه پیچیده است که از اجزای مختلفی تشکیل شده است تا تجربه تماشای تصاویر متحرک را برای ما فراهم آورد. این اجزا شامل مادربورد که بهعنوان مغز دستگاه عمل میکند و کنترلکننده اجزای دیگر میباشد، بردهای تغذیه که برق موردنیاز را فراهم میکنند، بردهای T-CON یا کنترلکننده زمانبندی که مسئول پردازش ویدئو و تنظیم سیگنالهای زمانی است و…، علاوه بر اینها، شما میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص اجزای تلویزیون، تکنولوژیهای جدید، یا موارد دیگری نظیر قیمت تلویزیون سونی و…، از وبسایت خانه سونی بهعنوان یکی دیگر از نمایندگیهای رسمی سونی، استفاده کنید.